{"id":22031,"date":"2024-10-18T13:02:38","date_gmt":"2024-10-18T13:02:38","guid":{"rendered":"https:\/\/new.findnews5.com\/?p=22031"},"modified":"2024-10-18T13:02:42","modified_gmt":"2024-10-18T13:02:42","slug":"shqiperia-rrezikon-te-mbetet-pa-mesues-studentet-e-rinj-nuk-preferojne-programet-mesimdhenese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/new.findnews5.com\/?p=22031","title":{"rendered":"Shqip\u00ebria rrezikon t\u00eb mbetet pa m\u00ebsues, student\u00ebt e rinj nuk preferojn\u00eb programet m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebse"},"content":{"rendered":"<div class=\"78954ae5fa42b68c1393fe3da4998882\" data-index=\"1\" style=\"float: none; margin:0px 0 0px 0; text-align:center;\">\n<div data-type=\"_mgwidget\" data-widget-id=\"1576712\">\r\n<\/div>\r\n<script>(function(w,q){w[q]=w[q]||[];w[q].push([\"_mgc.load\"])})(window,\"_mgq\");\r\n<\/script>\r\n\n<\/div>\n\n<p>Rreth 82% e maturant\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri u regjistruan n\u00eb universitete.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas Rrjetit Akademik Shqiptar, mjek\u00ebsia dhe inxhinieria informatike jan\u00eb m\u00eb t\u00eb preferuarat, nd\u00ebrsa deg\u00ebt e m\u00ebsuesis\u00eb mbeten m\u00eb pak t\u00eb preferuara \u2013 edhe pse krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, ka nj\u00eb rritje t\u00eb leht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Isa Halilaj, zv\u00ebnd\u00ebspresident i Sindikat\u00ebs s\u00eb Pavarur t\u00eb Arsimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, thot\u00eb se shkak p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb, sipas tij, arsimi \u201cnuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb prioritetet\u201d e qeverive n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAi nuk do t\u00eb preferohet si deg\u00eb p\u00ebr aq koh\u00eb sa nuk dyfishohet paga. Ka pasur rritje dhe e p\u00ebrsh\u00ebndesim, por nuk mjafton. \u00cbsht\u00eb profesion i v\u00ebshtir\u00eb\u201d, thot\u00eb Halilaj p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Paga mesatare e nj\u00eb m\u00ebsuesi n\u00eb Shqip\u00ebri, aktualisht, \u00ebsht\u00eb rreth 600 euro neto.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u2019i nxitur t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb t\u00eb studiojn\u00eb p\u00ebr m\u00ebsuesi, kjo deg\u00eb, nga viti 2022, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr dhjet\u00ebra deg\u00ebt e shpallura si prioritare nga Ministria e Arsimit e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Maturant\u00ebt q\u00eb zgjedhin m\u00ebsuesin\u00eb apo nj\u00eb nga deg\u00ebt e tjera prioritare, si: matematika, fizika, veterinaria etj., p\u00ebrjashtohen nga tarifa e shkollimit dhe stimulohen me burs\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Bursa \u00ebsht\u00eb sa nj\u00eb pag\u00eb minimale \u00e7do muaj, p\u00ebrkat\u00ebsisht rreth 400 euro.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u2019u regjistruar n\u00eb deg\u00ebt prioritare, mesatarja e notave duhej t\u00eb ishte 8.5 dhe n\u00ebse gjat\u00eb studimeve do t\u00eb binte, do t\u00eb humbej bursa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ata q\u00eb e p\u00ebrfitojn\u00eb at\u00eb, do t\u00eb duhet q\u00eb pas studimeve t\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr tre vjet aty ku ka nevoj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, mesatarja u hoq si kriter nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7far\u00eb thon\u00eb student\u00ebt e rinj?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rumejsa Bashvogli thot\u00eb se ka zgjedhur Deg\u00ebn e Psikologjis\u00eb. Ajo tregon se n\u00eb asnj\u00eb moment nuk \u00ebsht\u00eb joshur nga oferta p\u00ebr deg\u00ebt prioritare.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKam zgjedhur psikologji, sepse e kam pasion dhe jam kurioze p\u00ebr sjelljen e njeriut, t\u2019i ndihmoj ata q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb. Pse t\u00eb zgjedh nj\u00eb deg\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb pasioni im?\u201d, thot\u00eb Rumejsa.<\/p>\n\n\n\n<p>Elida Ran\u00e7i, gjithashtu, nuk ka interes p\u00ebr deg\u00ebt prioritare.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKam zgjedhur farmaci\u201d, thot\u00eb ajo p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNuk kam zgjedhur deg\u00ebt prioritare, sepse nuk i shoh me interes. M\u00eb vjen keq q\u00eb nuk zgjidhet m\u00ebsuesia, por mbase duhet vler\u00ebsuar m\u00eb shum\u00eb si profesion, q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb ta zgjedhin\u201d, thot\u00eb Elida.<\/p>\n\n\n\n<p>Gevio Tabaku, drejtues i platform\u00ebs \u201cPortali Studentor\u201d, thot\u00eb se 42.8% e programeve t\u00eb studimit q\u00eb jan\u00eb prioritet komb\u00ebtar, rrezikojn\u00eb t\u00eb mbyllen, pasi student\u00ebt nuk kan\u00eb treguar interes p\u00ebr to.<\/p>\n\n\n\n<p>Numri i programeve t\u00eb studimit q\u00eb konsiderohen prioritet komb\u00ebtar, ka qen\u00eb 82 nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, nd\u00ebrsa aktualisht \u00ebsht\u00eb 21.<\/p>\n\n\n\n<p>Referuar statistikave t\u00eb regjistrimeve n\u00eb universitete p\u00ebr vitin 2024-2025, Tabaku thot\u00eb se sivjet ka 20% m\u00eb pak student\u00eb se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, n\u00eb dhjet\u00eb universitetet publike kryesore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00ebnia m\u00eb e theksuar \u00ebsht\u00eb n\u00eb Universitetin Bujq\u00ebsor \u2013 p\u00ebr rreth 2.000 student\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Se cilat jan\u00eb arsyet e sakta nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb, por besohet se ato lidhen edhe me emigrimin e popullsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7far\u00eb thon\u00eb ekspert\u00ebt?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eksperti i pun\u00ebsimit n\u00eb Shqip\u00ebri, Erion Mu\u00e7a, thot\u00eb se klasifikimi i deg\u00ebve si prioritare nuk ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDuheshin shum\u00eb hapa plot\u00ebsues, ve\u00e7 pag\u00ebs minimale\u2026 Kishte zhg\u00ebnjim, pasi 40% e student\u00ebve e p\u00ebrfituan pag\u00ebn minimale, nd\u00ebrsa 60% t\u00eb tjer\u00ebt ose duhej t\u00eb ruanin mesatare t\u00eb lart\u00eb, ose do t\u00eb paguanin fatur\u00ebn e studimit. Kjo shkaktoi zhg\u00ebnjim dhe largime nga k\u00ebto deg\u00eb studimi\u201d, thot\u00eb Mu\u00e7a p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Drejtuesi i Sindikat\u00ebs s\u00eb Arsimit n\u00eb Shqip\u00ebri, Halilaj, thot\u00eb se m\u00ebsuesia nuk rekomandohet sot as nga vet\u00eb m\u00ebsuesit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse dikur ka pasur nj\u00eb tradit\u00eb q\u00eb ky profesion t\u00eb trash\u00ebgohej, kjo nuk ndodh m\u00eb, thot\u00eb ai.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDuke par\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, me t\u00eb cilat p\u00ebrballen k\u00ebta m\u00ebsues-prind\u00ebr, ata nuk e rekomandojn\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e tyre, sepse edhe n\u00ebse kan\u00eb 20 vjet p\u00ebrvoj\u00eb, ndeshen me problematika. P\u00ebr shembull, te rritja e pagave k\u00ebt\u00eb vit ka pasur diferencime, p\u00ebr shkak se nj\u00eb num\u00ebr i madh m\u00ebsuesish e kan\u00eb mbaruar arsimin e lart\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur m\u00ebsuesia ishte cik\u00ebl i mbyllur 3-vje\u00e7ar, nd\u00ebrsa sot konsiderohet si \u2018bachelor\u2019 dhe harrohet p\u00ebrvoja q\u00eb kan\u00eb\u201d, thot\u00eb Halilaj.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai shton se, aktualisht, ka mungesa p\u00ebr m\u00ebsues, por nuk ofron ndonj\u00eb shif\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas tij, institucionet nuk e pranojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb, por fakti q\u00eb merren vendime t\u00eb tilla si shpallja e m\u00ebsuesis\u00eb deg\u00eb prioritare, tregon se ajo ekziston.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb 9 shtator, kryeministri i Shqip\u00ebris\u00eb, Edi Rama, k\u00ebrkoi q\u00eb m\u00ebsuesit q\u00eb kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb pension, t\u00eb ftohen t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnie me nj\u00eb orar t\u00eb reduktuar, por nuk specifikoi shum\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDuam t\u2019i p\u00ebrfshijm\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs edhe m\u00ebsuesit pensionist\u00eb. Ne po punojm\u00eb intensivisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb fillojm\u00eb integrimin e pensionist\u00ebve n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e rritjes ekonomike gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse\u201d, tha Rama.<\/p>\n\n\n\n<p>Halilaj thot\u00eb se pa dyfishim t\u00eb pagave dhe pa reforma t\u00eb studiuara mir\u00eb, nuk do t\u00eb ket\u00eb interes p\u00ebr t\u2019u shkolluar n\u00eb m\u00ebsuesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas tij, mungesa m\u00eb e theksuar e m\u00ebsuesve n\u00eb ciklin e ul\u00ebt dhe parashkollor \u00ebsht\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb Tropoj\u00eb, Puk\u00eb dhe zona t\u00eb tjera ka munges\u00eb t\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsve kryesisht p\u00ebr gjuh\u00eb t\u00eb huaja apo matematik\u00eb e fizik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai thot\u00eb se kjo ndodh p\u00ebr faktin se rreth 600-700 m\u00ebsues dalin n\u00eb pension \u00e7do vit, si dhe p\u00ebr shkak t\u00eb emigracionit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mjek\u00ebsia dhe Informatika \u2013 mund\u00ebsi pun\u00ebsimi jasht\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mjek\u00ebsia dhe deg\u00ebt e saj, ashtu si dhe inxhinieria informatike mbeten prej vitesh m\u00eb t\u00eb preferuarat e student\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Eksperti i pun\u00ebsimit, Mu\u00e7a, e lidh k\u00ebt\u00eb trend me mund\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb pun\u00ebsimit si n\u00eb Shqip\u00ebri, ashtu edhe jasht\u00eb saj.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIT (teknologjia informative) ka marr\u00eb hov e zhvillim t\u00eb madh me orientimin drejt digjitalizimit t\u00eb shum\u00eb proceseve dhe me p\u00ebrparimin e inteligjenc\u00ebs artificiale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb priz\u00ebm, shum\u00eb t\u00eb rinj e shohin veten si pjes\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre ndryshimeve. E mendojn\u00eb edhe p\u00ebr faktin se, n\u00ebse nuk emigrojn\u00eb, mund t\u00eb punojn\u00eb nga Shqip\u00ebria p\u00ebr kompani n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs\u201d, thot\u00eb Mu\u00e7a.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNd\u00ebrsa, shkencat mjek\u00ebsore p\u00ebrzgjidhen pasi q\u00eb dihen tashm\u00eb politikat e rekrutimit [t\u00eb stafit mjek\u00ebsor] nga vende si Italia e Gjermania\u201d, shton ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Viti i ri akademik n\u00eb Shqip\u00ebri nisi m\u00eb 7 tetor.\/&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/studentet-ne-shqiperi-preferojne-karriera-jomesimdhenese-\/33155266.html\">REL<\/a><\/p>\n\n<div style=\"font-size: 0px; height: 0px; line-height: 0px; margin: 0; padding: 0; clear: both;\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rreth 82% e maturant\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri u regjistruan n\u00eb universitete. Sipas Rrjetit Akademik Shqiptar, mjek\u00ebsia dhe inxhinieria informatike jan\u00eb m\u00eb t\u00eb preferuarat, nd\u00ebrsa deg\u00ebt e m\u00ebsuesis\u00eb mbeten&#8230; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22032,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-22031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22031"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22031\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}