{"id":15442,"date":"2024-03-26T04:21:55","date_gmt":"2024-03-26T04:21:55","guid":{"rendered":"https:\/\/new.findnews5.com\/?p=15442"},"modified":"2024-03-26T04:21:56","modified_gmt":"2024-03-26T04:21:56","slug":"ndryshon-ligji-cfare-ndodh-nga-1-prilli-me-pensionet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/new.findnews5.com\/?p=15442","title":{"rendered":"NDRYSHON ligji-\u00c7far\u00eb ndodh nga 1 Prilli me pensionet"},"content":{"rendered":"<div class=\"78954ae5fa42b68c1393fe3da4998882\" data-index=\"1\" style=\"float: none; margin:0px 0 0px 0; text-align:center;\">\n<div data-type=\"_mgwidget\" data-widget-id=\"1576712\">\r\n<\/div>\r\n<script>(function(w,q){w[q]=w[q]||[];w[q].push([\"_mgc.load\"])})(window,\"_mgq\");\r\n<\/script>\r\n\n<\/div>\n<p>Nj\u00eb pensionist q\u00eb merr aktualisht 9.600 lek\u00eb pension mujor, me shtes\u00ebn 5 p\u00ebr qind q\u00eb do t\u00eb aplikohet do t\u00eb marr\u00eb 500 m\u00eb tep\u00ebr. Dy ekspert\u00eb t\u00eb njohur si Teuta Nunaj dhe Igli Tole kan\u00eb folur p\u00ebr t\u00eb rejat m\u00eb t\u00eb fundit p\u00ebr problematikat e pensioneve, rritjen e tyre, propozimet nga opozita dhe p\u00ebr rritjen e pagave. Tole, si fillim komentoi propozimin nga opozita p\u00ebr pensionet. \u201cProblemi duhet par\u00eb shum\u00eb m\u00eb gjer\u00eb, nevoja \u00ebsht\u00eb madhe sepse jemi n\u00eb kushtet kur nj\u00eb pension mesatar n\u00eb qytet ose n\u00eb vendet rurale nuk e kalon vler\u00ebn 180 euro q\u00eb \u00ebsht\u00eb larg minimumit jetik.<\/p>\n<p>Nevoja \u00ebsht\u00eb e madhe, por kur flasim p\u00ebr rritje pensionesh, duhet par\u00eb m\u00eb gjer\u00eb, sa \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia buxhetore. Ne sot kemi skem\u00ebn \u201cpay as you go\u201d, pra sot kontribuues jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarit p\u00ebr pensionist\u00ebt q\u00eb jan\u00eb aktualisht. Kjo skem\u00eb e ka suksesin tek mbulimi i lart\u00eb, t\u00eb pasurit kontribues p\u00ebr pak p\u00ebrfitues.<\/p>\n<p>M\u00eb para ka qen\u00eb e p\u00ebrballueshme sepse ishim 4 ose 5 kontributor p\u00ebr nj\u00eb pensionist\u00eb, por largimi masiv i t\u00eb rinjve dhe e krahut t\u00eb pun\u00ebs ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb raporti 1.1 kontributor p\u00ebr nj\u00eb pensionist\u00eb. \u00c7do vit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballur k\u00ebt\u00eb disbalanc\u00eb vjen nevoja q\u00eb skema sociale e pensionit t\u00eb mb\u00ebshtetet nga nj\u00eb transfert\u00eb q\u00eb vjen nga buxheti shtetit dhe kjo sa vjen edhe shtohet. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb rritja, por n\u00ebse do b\u00ebhej nj\u00eb menaxhim m\u00eb i mir\u00eb i t\u00eb ardhurave, sepse po d\u00ebgjojm\u00eb probleme p\u00ebr PPP dhe koncesionet, pra n\u00ebse do ishte nj\u00eb menaxhim m\u00eb i mir\u00eb at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb kishte p\u00ebrmir\u00ebsim dhe nj\u00eb rritje\u201d, tha Tole.<\/p>\n<p>Rritje pensionesh<\/p>\n<p>I pyetur n\u00ebse do t\u00eb ket\u00eb rritje pensioni, me rritjen e pagave, ai tha se: Po, por nuk besoj se do t\u00eb jet\u00eb e p\u00ebrballueshme p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar rritje pensionesh. Problemi \u00ebsht\u00eb n\u00eb volum sepse e kemi m\u00eb pak t\u00eb pun\u00ebsuar dhe mund t\u00eb duket se kjo e zgjidh, por jo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e gjer\u00eb problematika. U diskutua rritja e pagave p\u00ebr administrat\u00ebn publike n\u00eb dy faza. Faza e par\u00eb u aplikua n\u00eb vitin e kaluar dhe pretendohet se n\u00eb muajin maj, besoj se n\u00eb prill do t\u00eb b\u00ebhen specifikimet e nevojshme. \u00cbsht\u00eb di\u00e7ka e mir\u00eb, sepse nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rritje me 2 ose 3 p\u00ebr qind por me e konsiderueshme. P\u00ebr pag\u00ebn 700 ose 800 euro se di sa e arritshme do t\u00eb jet\u00eb, sepse u propozua vitin e kaluar dhe t\u00eb ardhurat ishin m\u00eb t\u00eb larta dhe pritshm\u00ebrit\u00eb u b\u00ebn\u00eb mbi at\u00eb vler\u00eb, shohim q\u00eb k\u00ebt\u00eb vit ka nj\u00eb frenim t\u00eb konsumit, nj\u00eb rritje t\u00eb \u00e7mimeve dhe kemi po ashtu edhe nj\u00eb pak\u00ebsim t\u00eb popullsis\u00eb b\u00ebn\u00eb q\u00eb ai trendi vjetsh\u00ebm t\u00eb mos jet\u00eb k\u00ebt\u00eb vit dhe mund\u00ebsit buxhetore t\u00eb mos jen\u00eb t\u00eb shumta. Ngelet p\u00ebr tu par\u00eb. Faza e par\u00eb u aplikua, kurse k\u00ebt\u00eb vit duket sikur nuk ka iniciativa ligjore dhe vendimmarrje p\u00ebr ta shtyr\u00eb ose p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb zbatim k\u00ebt\u00eb propozim\u201d, u shpreh ai.<\/p>\n<p>Propozimet nga opozita<br \/>\nNga ana tjet\u00ebr, ekspertja Teuta Nunaj thot\u00eb se skema e pensioneve duhet q\u00eb t\u00eb funksionoj\u00eb mbi nj\u00eb logjik\u00eb ekonomike. \u201cUn\u00eb jam pro rritjes s\u00eb pensioneve, por nuk \u00ebsht\u00eb kjo forma e duhur duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb ligj p\u00ebr t\u00eb rritur pensionet, pasi nuk ka argument ekonomik. \u201cNe kemi nj\u00eb projektligj nga PD p\u00ebr rritjen e pensionit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb progresive dhe faza e par\u00eb fillon p\u00ebrmes vendosjes s\u00eb nj\u00eb pensioni minimal dhe ata propozojn\u00eb q\u00eb p\u00ebr \u00e7do vit t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb rritje 3 mij\u00eb lek\u00eb t\u00eb vler\u00ebs duke arritur n\u00eb nj\u00eb vler\u00eb totale q\u00eb t\u00eb jet\u00eb 300 euro nj\u00eb pension minimal. N\u00eb analiz\u00ebn time un\u00eb kam qen\u00eb kund\u00ebr rritjes s\u00eb pensioneve p\u00ebrmes nj\u00eb vullneti politik, pra rritja e pensionit me vendim qeverie, kjo e b\u00ebn\u00eb skem\u00ebn t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb. Pensionist\u00ebt b\u00ebhen t\u00eb varur nga vullneti politik, pra \u00ebsht\u00eb qeveria q\u00eb e ka n\u00eb dor\u00eb n\u00ebse do ose jo ta rris\u00eb pensionin minimal. Un\u00eb kam th\u00ebn\u00eb q\u00eb nuk duhet t\u00eb ket\u00eb ndikim nga politika, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ruhet dinjiteti i pensionist\u00ebve q\u00eb nuk do jen\u00eb n\u00eb pritje t\u00eb vullnetit t\u00eb qeveris\u00eb, pra kemi zgjidhje ose nuk kemi k\u00ebt\u00eb vit, duam ose nuk duam t\u00eb japim, ta l\u00ebm\u00eb n\u00eb fillim ose n\u00eb fund t\u00eb fundit. Skema e pensioneve duhet q\u00eb t\u00eb funksionoj\u00eb mbi nj\u00eb logjik\u00eb ekonomike. Un\u00eb jam pro rritjes s\u00eb pensioneve, por nuk \u00ebsht\u00eb kjo forma e duhur duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb ligj p\u00ebr t\u00eb rritur pensionet, pasi nuk ka argument ekonomik\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Ndryshimi i skem\u00ebs aktuale t\u00eb pensioneve<\/p>\n<p>E pyetur n\u00ebse ka hap\u00ebsira p\u00ebr rritje pensionesh, ekspertja tha: Po ka nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb rritje, un\u00eb pjes\u00ebn e rritjes do ta lidh me treguesit p\u00ebr t\u00eb pasur rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme. N\u00ebse duam q\u00eb ta ndryshojm\u00eb skem\u00ebn aktuale nuk mund t\u00eb vij p\u00ebrmes nj\u00eb propozimi sepse ata kan\u00eb propozuar si vler\u00eb pensioni minimal dhe baza \u00ebsht\u00eb 18 mij\u00eb lek\u00eb, por ky nuk \u00ebsht\u00eb argument ekonomik, sepse nuk vendoset pensioni minimal mbi baz\u00ebn e nj\u00eb minimumi jetik sepse pensioni mesatar \u00ebsht\u00eb si totali i pensioneve q\u00eb jepen pjes\u00ebtim p\u00ebr numrin e pensionist\u00ebve q\u00eb mund t\u00eb ndryshoj nga viti n\u00eb vit. Ne n\u00eb vitet e ardhshme ne do t\u00eb kemi nj\u00eb problematik\u00eb sepse do t\u00eb kemi individ\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb deklaruar pagat e tyre t\u00eb plota dhe individ\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb paguar sigurime shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>PD duhet q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoje q\u00eb t\u00eb monitoroj\u00eb procesin e reform\u00ebs, pasi kur flasim p\u00ebr nj\u00eb reform\u00eb efektet ajo i ka pas 5 ose 6 vitesh\u201d. Gjithashtu, Nunaj ka folur sa i takon qasjes s\u00eb mazhoranc\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb rritje ambicioze t\u00eb pagave. U fol p\u00ebr rroga 900 euro, por a mund t\u00eb ishte e nj\u00ebtrajt\u00ebsuar kjo rritje edhe me pensionet? \u201cQeveria e kishte si objektiv t\u00eb buxhetit p\u00ebr 2024 rritjen e pagave, flitet p\u00ebr sektorin publik n\u00eb vler\u00ebn 900 euro. Nga deklaratat e ministrit t\u00eb Financave parashikohej se ajo vler\u00eb page t\u00eb realizohej brenda fundit t\u00eb vitit. Un\u00eb kam qen\u00eb n\u00eb vijueshm\u00ebri t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs logjik q\u00eb rritja e pag\u00ebs nuk e gjykoj se ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me reform\u00eb page sepse ajo duhet shoq\u00ebruar me reform\u00ebn e burimeve njer\u00ebzore, duhet rritje page me produktivitet, pra ai punonj\u00ebs q\u00eb do marr nj\u00eb pag\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb duhet q\u00eb t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb pun\u00eb m\u00eb me rendiment t\u00eb lart\u00eb\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Sa i takon informaliteti, a \u00ebsht\u00eb faktor q\u00eb i mban pensionet e ul\u00ebta, ajo tha se: Nuk mendoj se pensionet jan\u00eb t\u00eb ul\u00ebta dhe ka lidhje me mosdeklarimin e pagave minimale. Lidhja \u00ebsht\u00eb e drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb me at\u00eb q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb kontribues dhe at\u00eb q\u00eb nes\u00ebr do dal n\u00eb pension. Duke mos deklaruar pag\u00ebn e plot\u00eb, ai deklaron pag\u00eb t\u00eb pjesshme dhe kontributet q\u00eb ai derdh jan\u00eb t\u00eb pjesshme dhe kjo do sjell q\u00eb n\u00eb fund do ket\u00eb nj\u00eb pension shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. Qytetar\u00ebt duhet q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsohen dhe biznesi duhet t\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb interesin e tij q\u00eb t\u00eb deklaroj pag\u00ebn e plot sepse ai nuk merr produktivitet q\u00eb do nga punonj\u00ebsi, sepse ai \u00ebsht\u00eb i pak\u00ebnaqur.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb nga 1 prilli<\/p>\n<p>Ekspertja foli dhe p\u00ebr ndryshimet e pensioneve nga 1 prilli, p\u00ebr pjes\u00ebn q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pensionist\u00ebt do ta marrin n\u00eb bank\u00eb. \u201cMendoj se nuk do t\u00eb jet\u00eb e leht\u00eb. E para lidhet me aft\u00ebsin\u00eb e individ\u00ebve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur teknologjin\u00eb dhe mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb do t\u00eb ket\u00eb sektori bankar p\u00ebr ta ofruar k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Nuk do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb shtrirje n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin fillimisht, sepse \u00ebsht\u00eb e pamundur, pasi edhe nga ana e sistemit bankar do t\u00eb duket nj\u00eb num\u00ebr i shtuar personeli. Ka individ\u00eb q\u00eb nuk shkojn\u00eb dot p\u00ebr ta t\u00ebrhequr pensionin n\u00eb bank\u00eb dhe mund t\u2019ja japin kart\u00ebn nj\u00eb t\u00eb njohuri, pra nuk mund ta zhdukim k\u00ebt\u00eb fenomen, por gjykoj q\u00eb mund t\u00eb minimizohet ose mund t\u00eb ulet\u201d, p\u00ebrfundoi ajo.<\/p>\n\n<div style=\"font-size: 0px; height: 0px; line-height: 0px; margin: 0; padding: 0; clear: both;\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb pensionist q\u00eb merr aktualisht 9.600 lek\u00eb pension mujor, me shtes\u00ebn 5 p\u00ebr qind q\u00eb do t\u00eb aplikohet do t\u00eb marr\u00eb 500 m\u00eb tep\u00ebr. Dy ekspert\u00eb t\u00eb&#8230; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15443,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-15442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15442\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/new.findnews5.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}